10 mei 2013

Palliatieve sedatie ≠ euthanasie

De afgelopen weken werden in de Senaat verschillende hoorzittingen georganiseerd over de wenselijkheid om de huidige euthanasiewetgeving te actualiseren. Artsen, juristen, verpleegkundigen, belangenorganisaties, allen werden ze uitgenodigd om hun visie weer te geven over de mogelijkheid om euthanasie uit te breiden naar minderjarigen, over de geldigheidstermijn van de wilsverklaring of over een doorverwijsplicht voor artsen die zelf geen euthanasie wensen uit te voeren. Dit heeft steeds geleid tot boeiende debatten, waarbij meningen soms opvallend samen leken te vallen, maar uiteraard ook soms afwijkend bleken te zijn. Dit is goed en nuttig en kan het debat enkel van bijkomende zuurstof voorzien. Ik hoop dat dit zich ook legistiek zo zal vertalen.

Tijdens de hoorzittingen kwamen ook vertegenwoordigers van de palliatieve zorg en een vertegenwoordigster van de verpleegkundigen aan het woord. In tegenstelling tot wat soms wordt aangenomen, zijn zij helemaal geen tegenstander van euthanasie en begeleiden zij ook patiënten die hierom vragen. Of anders gesteld, voor hen vormen palliatieve zorg en euthanasie een én-én-verhaal. Noch het een noch het ander wordt geprefereerd als zijnde de beste oplossing. Het zijn de wensen en verzuchtingen van de patiënt die als leidraad fungeren. Een redenering die ik dan ook volledig onderschrijf. Maar die eensgezindheid kan ik niet aanhouden wanneer het erop neerkomt om ook palliatieve sedatie gelijk te stellen aan euthanasie. Dit werd immers kort door de vertegenwoordigster van het Nationaal Verbond van Katholieke Vlaamse Verpleegkundigen en Vroedvrouwen geponeerd. Daar waar het toedienen van een euthanaticum het intreden van de dood als onmiddellijk resultaat beoogt, geldt dit niet bij palliatieve sedatie. Bij dit laatste wordt door middel van hoge dosissen medicatie aan zware pijnbestrijding gedaan. Hierdoor geraakt de patiënt in een diepe slaap. Uiteindelijk resulteert dit ook in het overlijden van de patiënt, doch niet noodzakelijk door de gebruikte medicatie, al is een bepaald verband natuurlijk niet uit te sluiten. Niet zelden gaat palliatieve sedatie ook gepaard met bepaalde technieken die men vroeger thuisbracht onder de noemer passieve euthanasie. Zo gaat men voedsel en water niet langer aan de patiënt toedienen, praktijken die niet door alle artsen als even humaan worden omschreven. Het eindresultaat mag dan wel hetzelfde zijn, de procedure is dit in mijn opinie niet. En toch sprak men zich niet uit tegen palliatieve sedatie, maar stelde men ze voor als een evenwaardig alternatief voor euthanasie. Men sprak zelfs over een professionalisering van wat altijd al heeft bestaan. Palliatieve sedatie wordt regelmatig als volwaardig alternatief aangereikt voor euthanasie binnen bepaalde instellingen, terwijl dit niet het geval is. Daar waar een arts omwille van persoonlijke redenen gewetensbezwaren kan inroepen om geen euthanasie uit te voeren, lijkt hij of zij minder snel geneigd zijn dit te doen als het over palliatieve sedatie gaat, aangezien de patiënt bij palliatieve sedatie een “natuurlijke dood” zou sterven. Naast het medische luik mag men ook het administratieve luik niet onderschatten. Elke uitgevoerde euthanasie moet door de uitvoerende arts worden gemeld aan een federaal controleorgaan. Wie op een illegale manier euthanasie zou uitgevoerd hebben, stelt zich op die manier ook bloot aan gerechtelijke vervolging, ook al is het in België nog nooit zover gekomen. Bij palliatieve sedatie geldt dit allemaal niet. Minder papierwerk dus.

Uit de cijfers die voor handen zijn, zouden jaarlijks ongeveer 14,5% palliatieve sedatie krijgen. In werkelijkheid ligt dit cijfer waarschijnlijk hoger. Ter vergelijking, in 2011 waren er 1133 geregistreerde gevallen van euthanasie.

Palliatieve sedatie kan op basis van de redenen die ik hierboven heb aangehaald niet gelijkgesteld worden aan euthanasie. Als liberaal vind ik het enorm belangrijk dat mensen in alle vrijheid keuzes moeten kunnen maken over het levenseinde. Belangrijk hierbij is dat patiënten goed geïnformeerd moeten worden over de verschillende mogelijkheden en de verschillen tussen palliatieve sedatie en euthanasie. En het is de keuze die de patiënt in deze maakt die gerespecteerd moet worden, niet in functie van de instelling, de arts en waar deze zich het best mee kunnen verzoenen, hiermee is nogmaals de noodzaak van informatie- en doorverwijsplicht aangetoond.

Reageer:
  1. Naam*
  2. E-mail*
  3. Bericht*